Waarom een tweede vertaler elke zin leest

Een vertaler die net drie uur aan een tekst heeft gewerkt, leest zijn eigen zinnen zoals hij ze bedoeld heeft, niet zoals ze er staan. Dat is geen slordigheid, dat is hoe lezen werkt. Daarom gaat bij ons elke vertaling naar een tweede vertaler voordat hij naar jou gaat. Dit artikel legt uit wat die tweede lezer doet, wat hij eruit haalt en waarom dat de tijd waard is.

Wat revisie is

Bij revisie leest een tweede vertaler de vertaling naast de brontekst, zin voor zin. Hij controleert of alles er staat, of er niets bij verzonnen is en of de betekenis klopt. Daarna leest hij de vertaling nog een keer zonder de bron, als gewone lezer: loopt het, klinkt het als een tekst die in deze taal geschreven is, of hoor je het Nederlands er doorheen? Zijn opmerkingen gaan terug naar de eerste vertaler, die ze beoordeelt en verwerkt. De eerste vertaler blijft verantwoordelijk; de tweede is zijn extra paar ogen.

Wat een tweede lezer eruit haalt

Allereerst de kleine dingen die grote gevolgen hebben: een ontbrekende ontkenning, een verwisseld getal, een datum in de verkeerde volgorde, een naam die op pagina drie ineens anders gespeld is. Daarna de dingen die een lezer laten struikelen: een zin die grammaticaal klopt en toch niemand zo zou zeggen, een term die in het begin van de tekst anders vertaald is dan aan het eind, een woordgrap die in de vertaling verdwenen is zonder dat er iets voor terugkwam.

En ten slotte de vragen die alleen een buitenstaander stelt. Wat bedoelt de klant hier eigenlijk? Een revisor die de zin niet begrijpt, is meestal een teken dat de brontekst onduidelijk was. Die vraag gaat dan terug naar jou, en vaak levert dat ook een betere Nederlandse versie op.

Waarom de eerste vertaler het zelf niet ziet

Wie een tekst schrijft of vertaalt, kent de betekenis al voordat hij de zin leest. Zijn ogen glijden over de woorden en zijn hoofd vult aan. Een fout in een woord dat je verwacht, zie je niet. Een dag wachten helpt een beetje; een andere lezer helpt veel meer. Dat geldt voor ervaren vertalers net zo goed als voor beginners. Het is geen kwestie van kunde, het is een kwestie van afstand.

Wat het je kost en oplevert

Revisie kost tijd, en die tijd zit in de prijs en in de levertermijn. Daar staat tegenover dat je een tekst krijgt die je zonder zorgen naar buiten kunt sturen. Een handleiding met een verkeerde veiligheidsinstructie, een contract met een omgedraaide voorwaarde of een menukaart met een gerecht dat iets anders belooft dan er op het bord ligt, kost altijd meer dan de revisie had gekost. Voor een tekst die alleen intern gebruikt wordt, of voor een eerste indruk van een lang document, kun je kiezen voor een vertaling zonder revisie. Dat zeggen we er dan eerlijk bij.

Wat de woordenlijst daarmee te maken heeft

Bij elke opdracht houden we een woordenlijst bij met jouw vaste termen: de naam van je product, hoe je je klanten aanspreekt, welke woorden je juist niet wilt. De revisor controleert of die lijst gevolgd is. Bij de volgende opdracht begint de vertaler met die lijst, ook als het een andere vertaler is. Zo blijft je stem gelijk, in elke taal.

Wil je zien hoe de stappen op elkaar volgen, kijk dan bij onze werkwijze. En lees waar je op let als je je website laat vertalen, want daar komt de controle in de echte pagina nog bij.