Inhoud van dit artikel

Waar veel therapievormen zich richten op het veranderen van vervelende gedachten, doet ACT iets anders. Acceptance and Commitment Therapy leert je moeilijke gedachten en gevoelens er gewoon te laten zijn, zodat je energie overblijft voor wat echt belangrijk is.

Het verschil met traditionele therapie

Bij klassieke cognitieve therapie ga je in discussie met een negatieve gedachte, om hem te weerleggen of bij te stellen. Bij ACT stap je uit die discussie: de gedachte mag er zijn, zonder dat je hem meteen moet geloven of bestrijden.

Deze omslag klinkt klein, maar is voor veel mensen bevrijdend. Jarenlang vechten tegen een gedachte kost energie, terwijl de gedachte zelf vaak niet verdwijnt door het gevecht.

De kernprocessen in het kort

ACT werkt met een aantal met elkaar verbonden vaardigheden. In de praktijk komen de volgende het meest naar voren tijdens de sessies:

  • Acceptatie: ruimte maken voor moeilijke gevoelens, in plaats van ze wegdrukken
  • Defusie: afstand nemen van een gedachte in plaats van erin op te gaan
  • Waarden: helder krijgen wat voor jou echt betekenis heeft
  • Toegewijde actie: stappen zetten richting die waarden, ook met ongemak

Een oefening om afstand te nemen

Een veelgebruikte oefening is het toevoegen van "ik heb de gedachte dat" voor een lastige gedachte. "Ik ben een mislukking" wordt dan "ik heb de gedachte dat ik een mislukking ben".

Het klinkt als een kleine woordwisseling, maar het schept letterlijk afstand tussen jou en de gedachte. In die afstand ontstaat ruimte om zelf te kiezen hoe je reageert, in plaats van automatisch mee te gaan in wat de gedachte zegt.

Waarden als kompas in plaats van doelen

In therapie onderzoek je per levensgebied, werk, relaties, gezondheid, wat er voor jou echt toe doet. Een doel kun je afvinken, een waarde niet: die blijft een richting waar je steeds weer voor kunt kiezen.

Vuistregel. Waarden zijn richtingen, geen eindpunten. Een goede vriend zijn is een waarde; iemand bellen is een stap in die richting.

Voor wie ACT geschikt is

ACT wordt met goed resultaat ingezet bij angst, somberheid, chronische pijn en burn-outklachten, en past ook goed bij mensen die al veel hebben geprobeerd om nare gevoelens simpelweg weg te krijgen. Meld je aan voor een intake en bespreek of deze aanpak bij jouw situatie past.