Inhoud van dit artikel

"Kan ik niet gewoon een kuurtje krijgen?" horen we regelmatig bij een hardnekkige verkoudheid. Het antwoord is bijna altijd nee, en dat is geen kwestie van zuinigheid. Antibiotica werken simpelweg niet tegen de verwekker van griep en verkoudheid.

Virussen versus bacteriën: het kernverschil

Griep, verkoudheid, de meeste keelpijn en acute bronchitis worden in meer dan 90 procent van de gevallen veroorzaakt door virussen. Antibiotica zijn ontwikkeld om bacteriën te doden of hun groei te remmen; op een virus hebben ze geen enkele invloed. Een virus zit in cellen verstopt op een manier waar antibiotica niet bij kunnen.

Waarom je je ondanks een virus beroerd voelt

De klachten bij een virusinfectie, koorts, hoesten, een verstopte neus, komen vooral van de afweerreactie van je eigen lichaam, niet van directe schade door het virus zelf. Die reactie hoort erbij en is meestal na een week vanzelf voorbij. Rust, drinken en eventueel paracetamol ondersteunen dat proces; een antibioticakuur versnelt het niet.

  • Verkoudheid en griep: altijd viraal, antibiotica hebben geen effect.
  • De meeste keelpijn: meestal viraal, een enkele keer bacterieel, bijvoorbeeld bij een echte streptokokkenkeelontsteking.
  • Acute bronchitis: bijna altijd viraal, ook bij hardnekkige hoest.
Let op. Onnodig antibioticagebruik verstoort je darmflora tijdelijk en draagt bij aan resistentie: bacteriën die ongevoelig worden voor het middel. Daardoor kan een antibioticum in de toekomst niet meer werken wanneer je het bij een ernstige infectie, zoals een longontsteking, echt nodig hebt.

Wanneer een antibioticakuur wel zin heeft

Bij een bacteriële infectie, zoals een blaasontsteking, een middenoorontsteking bij aanhoudende pijn of een longontsteking, is een antibioticakuur wel de juiste keuze. De huisarts beoordeelt aan de hand van klachten, duur en soms een test welke verwekker waarschijnlijk is, en schrijft alleen voor als dat nodig is.

Wat je zelf kunt doen bij een virus

Rust, voldoende drinken, paracetamol tegen koorts en pijn, en een neusspray met zout water tegen een verstopte neus vormen de basis. Blijf thuis zolang je koorts hebt, om anderen niet te besmetten. Duurt de hoest langer dan drie weken of wordt de koorts na een paar koortsvrije dagen weer hoger, neem dan contact op.

Bij twijfel of vragen

Wil je dat je klachten worden beoordeeld door een vaste huisarts die je dossier kent? Inschrijven als nieuwe patiënt kan direct online, en vanaf dat moment kun je ook niet-spoedeisende vragen stellen via het patiëntenportaal.