Inhoud van dit artikel

Bij het overlijden van de eerste partner betalen de kinderen in de meeste gezinnen al erfbelasting, terwijl ze nog geen euro in handen krijgen: het geld zit in het huis en de langstlevende woont er. Met een goed opgesteld testament kun je die belasting uitstellen of verlagen. Twee bekende instrumenten zijn het opvullegaat en de tweetrapsmaking.

Hoe de wettelijke verdeling werkt

Zonder testament krijgt de langstlevende alle bezittingen en krijgen de kinderen een vordering ter grootte van hun erfdeel, die pas opeisbaar is bij het overlijden van de tweede ouder. Over die vordering moet direct erfbelasting worden betaald, boven de vrijstelling van ongeveer 25.000 euro per kind. De langstlevende betaalt die belasting meestal uit eigen zak.

Het opvullegaat

Met een opvullegaat kan de langstlevende na het overlijden bepalen hoe groot zijn of haar eigen erfdeel wordt, tot precies aan de grens van de partnervrijstelling van ruim 800.000 euro. De erfdelen van de kinderen worden daardoor kleiner en de erfbelasting bij het eerste overlijden lager of nihil. Het mooie is de flexibiliteit: de keuze wordt pas gemaakt als de situatie bekend is.

De tweetrapsmaking

Bij een tweetrapsmaking benoem je de langstlevende tot enig erfgenaam, en de kinderen tot erfgenaam van wat er bij het tweede overlijden nog over is. De kinderen krijgen bij het eerste overlijden dus geen vordering en betalen dan ook geen erfbelasting. Bij het tweede overlijden erven ze rechtstreeks van beide ouders en profiteren ze twee keer van de vrijstelling.

  • Voordeel: geen erfbelasting bij het eerste overlijden, maximale vrijheid voor de langstlevende.
  • Nadeel: de langstlevende moet bijhouden wat uit de nalatenschap komt, en bij een groot vermogen kan de totale belasting hoger uitpakken.
  • Werkt het best bij een vermogen tot enkele tonnen dat vooral in de woning zit.
Let op. Welke variant het gunstigst is, hangt af van de omvang en samenstelling van het vermogen en van de leeftijd van de partners. Een testament met beide mogelijkheden erin, zodat de langstlevende later kiest, is vaak de beste oplossing.

Andere onderdelen van een goed testament

Naast de fiscale keuzes leg je in een testament vast wie de executeur is, hoe je omgaat met een schoonkind bij een scheiding (uitsluitingsclausule), of een kind een deel bij leven krijgt, en wat er gebeurt als een kind eerder overlijdt dan jij. Zaken die eenmalig regelen veel latere onenigheid voorkomt.

Samen doorrekenen

Wil je weten wat de erfbelasting in jouw situatie nu zou zijn en wat een testament bespaart? Vraag een offerte aan; in het eerste gesprek rekenen we de scenario's globaal voor je door.