Inhoud van dit artikel

Hoe stevig je muren ook zijn, ze rusten op de grond eronder. In Midden-Nederland wisselt die grond binnen een paar honderd meter van draagkrachtig zand naar slappe klei of veen. Daarom kiest een constructeur de fundering pas na een grondonderzoek, en zelden op basis van wat de buurman heeft gedaan.

Fundering op staal: bouwen op de grond zelf

De naam is verwarrend: bij een fundering op staal komt geen staal kijken. Het betekent dat de betonnen strook of plaat rechtstreeks op een draagkrachtige laag rust, meestal zand op 60 tot 100 centimeter diepte, onder de vorstgrens. Deze methode is goedkoop, snel en geschikt voor een aanbouw, een garage of een woning op zandgrond zoals in het Gooi of op de Utrechtse Heuvelrug.

De voorwaarde is dat de draagkrachtige laag binnen bereik ligt en dat de grondwaterstand stabiel is. Zit er onder een dunne zandlaag toch veen, dan kan de fundering ongelijk zakken en ontstaan scheuren in het metselwerk.

Heipalen: de last doorgeven naar diepere lagen

Ligt de draagkrachtige zandlaag op 8, 12 of zelfs 20 meter, zoals in de veengebieden rond Utrecht, Woerden en de Vechtstreek, dan brengen palen de last van het gebouw naar beneden. De keuze tussen paaltypen hangt af van de omgeving:

  1. Prefab betonpalen worden geheid en zijn het goedkoopst, maar veroorzaken trillingen die belendende panden kunnen beschadigen.
  2. Schroefpalen worden trillingsvrij de grond in gedraaid en zijn de standaard bij aanbouwen in een dichtbebouwde straat.
  3. Boorpalen of grondverdringende palen zijn geschikt bij grote lasten of beperkte werkhoogte, bijvoorbeeld onder een bestaande woning.
Let op. Een nieuwe aanbouw op palen naast een oude woning op staal is de bekendste oorzaak van scheurvorming. De twee delen zakken verschillend. Een goede constructeur ontwerpt dan een dilatatie of past de fundering van het bestaande deel aan.

Wat een sondering je vertelt

Bij een sondering drukt een wagen een conus de grond in en meet de weerstand per centimeter. Het resultaat is een grafiek waarop je de zand- en kleilagen letterlijk ziet. Voor een aanbouw volstaan meestal één of twee sonderingen; de kosten liggen rond enkele honderden euro's en die verdien je terug omdat de constructeur dan precies genoeg fundering ontwerpt, en geen overmaat uit voorzorg.

Bij bestaande woningen kijken we ook naar de funderingsstaat: houten palen die door een lagere grondwaterstand zijn drooggevallen, kunnen aangetast zijn door bacteriën en schimmels. Dat zie je aan scheefstand, klemmende deuren en scheuren boven kozijnen.

Wat past bij jouw grond?

Wil je weten waar je aan toe bent voordat je een architect inschakelt? Wij laten een sondering uitvoeren, leggen die naast de bouwtekening en geven een onderbouwd funderingsadvies inclusief kostenindicatie. Vraag advies aan, dan plannen we het grondonderzoek in en weet je binnen drie weken of je op staal kunt bouwen of dat er palen nodig zijn.