Als huiseigenaar denk je wellicht dat een boom op eigen erf zonder toestemming mag worden verwijderd. In veel Nederlandse gemeenten – en zeker in bosrijke gemeenten zoals Utrechtse Heuvelrug, Zeist, De Bilt en Amersfoort – geldt echter een strikte Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en een bomenlijst.
De meetnorm: stamdiameter op 1,30 meter hoogte
Het belangrijkste criterium voor een omgevingsvergunning voor het vellen van een houtopstand is de stamomtrek of stamdiameter, gemeten op 1,30 meter boven het maaiveld:
- Stamdiameter groter dan 30 à 40 cm (of omtrek > 95 à 125 cm): In nagenoeg alle gemeenten op de Heuvelrug is hiervoor een kapvergunning verplicht.
- Meerkoppige bomen: Bij bomen die zich splitsen onder de 1,30 meter telt de diameter van de dikste stam of de gezamenlijke omtrek.
- Monumentale of waardevolle bomenlijst: Staat jouw boom op de gemeentelijke bomenlijst? Dan is een kapvergunning altijd verplicht, ongeacht de dikte, en wordt een kapverzoek uiterst terughoudend getoetst.
Laat vóór het indienen van een aanvraag altijd een VTA-inspectierapport opstellen. Gemeenten wijzen aanvragen zonder duidelijke boomtechnische onderbouwing (zoals onherstelbare rot of aantoonbaar veiligheidsrisico) vrijwel standaard af.
Ingrijpend snoeien: kandelaberen of toppen
Niet alleen het compleet vellen van een boom valt onder de vergunningplicht. Ook "ingrijpend snoeien", waarbij meer dan 20 tot 30% van het kroonvolume wordt weggenomen (zoals kandelaberen of toppen), wordt door de wetgever gelijkgesteld aan vellen. Een ondeskundig gesnoeide boom raakt in shock en kan binnen enkele seizoenen afsterven.
Acuut gevaar en noodkap
Wanneer een boom na een zware storm op scheuren staat of de wortelkluit omhoogkomt en een direct gevaar vormt voor een woning of de openbare weg, kan de burgemeester een noodkapbevel afgeven. In dat geval hoeft de reguliere bezwaartermijn van zes weken niet te worden afgewacht. Onze European Tree Workers kunnen in zulke noodgevallen direct een spoedinspectie leveren en contact leggen met de afdeling Handhaving van de gemeente.
Herplantplicht
Verleent de gemeente een kapvergunning? Dan wordt daar vrijwel altijd een herplantplicht aan gekoppeld. Je bent dan verplicht om binnen een vastgesteld termijn (vaak 1 jaar) een nieuwe, inheemse boom van voldoende plantmaat terug te planten in de tuin.