Inhoud van dit artikel

Een piep, een ruis of een zoemtoon die niemand anders hoort: tinnitus is geen ziekte maar een signaal dat de hersenen zelf aanmaken. Ongeveer een op de tien Nederlanders heeft er in meer of mindere mate last van. Genezen kan meestal niet, maar de last kan flink omlaag. Een audicien is daarbij vaak de eerste stap.

Hoe tinnitus ontstaat

Bij gehoorverlies krijgen de hersenen van bepaalde toonhoogtes minder informatie binnen. Het gehoorcentrum draait dan als het ware het volume omhoog en gaat ontbrekende frequenties zelf invullen. Die invulling hoor je als de piep. Daarom gaat tinnitus in ongeveer 80 procent van de gevallen samen met een meetbaar gehoorverlies, vaak in de hoge tonen.

Stress, vermoeidheid en stilte maken de toon opvallender. In een stille slaapkamer valt de piep meer op dan in een druk café; het geluid zelf is even luid. Alleen de aandacht ervoor groeit.

Wat een audicien voor je doet

We beginnen met een uitgebreide gehoortest en een tinnitusanalyse: welke toonhoogte, hoe luid ervaren, in welke situaties. Daaruit volgt een plan dat meestal uit een combinatie bestaat:

  1. Een hoortoestel dat het gehoorverlies opvangt. Krijgen de hersenen de ontbrekende tonen weer binnen, dan zakt de piep vaak vanzelf naar de achtergrond.
  2. Geluidsverrijking: een zacht ruisgeluid, via het hoortoestel of een apparaatje op het nachtkastje, dat het contrast met de stilte wegneemt.
  3. Uitleg en begeleiding: begrijpen wat de toon is en dat hij niet gevaarlijk is, verlaagt de spanning eromheen.
Let op. Tinnitus die plotseling in één oor ontstaat, samengaat met duizeligheid of gehoorverlies aan één kant, of klopt in het ritme van je hartslag, hoort bij de huisarts. Die kan je zo nodig doorverwijzen naar de KNO-arts.

Gewenning: van voorgrond naar achtergrond

Het doel van de behandeling is habituatie: de hersenen leren de toon te negeren, zoals je het geluid van een koelkast niet meer hoort. Dat duurt maanden, niet weken. Bij ernstige klachten werken we samen met het audiologisch centrum, waar een psycholoog met cognitieve gedragstherapie kan helpen om de aandacht te verleggen en de slaap te verbeteren.

Wat je zelf kunt doen

Vermijd totale stilte: zet 's nachts een ventilator, een regen-app of zachte muziek aan. Bescherm je gehoor bij hard geluid, want elke verdere beschadiging maakt de piep hardnekkiger. Beperk cafeïne en alcohol als je merkt dat die de toon versterken, en zoek afleiding in plaats van de piep te blijven controleren.

De eerste stap

Wil je weten of jouw tinnitus samengaat met gehoorverlies en welke aanpak bij je past? Plan een gratis hoortest; we nemen een uur de tijd en je gaat naar huis met een concreet plan.